De Schijf van 10!

De praktisch invulling van een breed motorische ontwikkeling en veelzijdig bewegen voor een gezonde en leuke motorische ontwikkeling op elke leeftijd en elk niveau

Veelzijdig bewegen is belangrijk voor de fitheid, vitaliteit en gezondheid en is de basis voor een leven lang plezier in bewegen. Het ASM introduceert hiervoor de Schijf van 10!TM die bestaat uit tien grondvormen van bewegen. Deze grondvormen zijn gezamenlijk belangrijk voor een optimale motorische ontwikkeling voor iedereen.

De tien beweegvormen uit de Schijf van 10!

Behouden van balans tijdens het bewegen op het land, in de lucht, in de sneeuw, op en in het water en op het ijs en (voorkomen van) vallen.

Balanceren en vallen

Trekken, duwen, tillen, heffen, dragen, grijpen en duelleren.

Stoeien en vechten

Verplaatsen op en met handen, voeten en materiaal op het land, in en op het water, op het ijs, in de lucht en de sneeuw.

Gaan en lopen

Ver-, hoog- en dieptespringen. Touwtjespringen, steunspringen en loopsprongen.

Springen en landen

Roteren om de breedte-, diepte- en lengte-as in de vrije ruimte of op/aan een object.

Rollen, duikelen en draaien

Gooien, werpen, vangen, koppen en slaan, schijnbewegen, dribbelen en behandelen van objecten met het bovenlichaam, armen en handen.

Gooien, vangen, slaan en mikken

Schieten, schoppen of trappen, schijnbewegen, dribbelen en behandelen van objecten met het onderlichaam, benen en voeten.

Trappen, schieten en mikken

Steunend en hangend verplaatsen in de ruimte.

Klimmen en klauteren

Steunend en hangend zwaaien en schommelen in de ruimte.

Zwaaien en slingeren

Maken van ritme en muziek, bewegen op ritme en muziek en dansen.

Bewegen op – en maken van muziek

De tien beweegvormen van de Schijf van 10!

Behouden van balans tijdens het bewegen op het land, in de lucht, in de sneeuw, op en in het water en op het ijs en (voorkomen van) vallen.

Balanceren en vallen

Trekken, duwen, tillen, heffen, dragen, grijpen en duelleren.

Stoeien en vechten

Verplaatsen op en met handen, voeten en materiaal op het land, in en op het water, op het ijs, in de lucht en de sneeuw.

Gaan en lopen

Ver-, hoog- en dieptespringen. Touwtjespringen, steunspringen en loopsprongen.

Springen en landen

Roteren om de breedte-, diepte- en lengte-as in de vrije ruimte of op/aan een object.

Rollen, duikelen en draaien

Gooien, werpen, vangen, koppen en slaan, schijnbewegen, dribbelen en behandelen van objecten met het bovenlichaam, armen en handen.

Gooien, vangen, slaan en mikken

Schieten, schoppen of trappen, schijnbewegen, dribbelen en behandelen van objecten met het onderlichaam, benen en voeten.

Trappen, schieten en mikken

Steunend en hangend verplaatsen in de ruimte.

Klimmen en klauteren

Steunend en hangend zwaaien en schommelen in de ruimte.

Zwaaien en slingeren

Maken van ritme en muziek, bewegen op ritme en muziek en dansen.

Bewegen op – en maken van muziek

De Schijf van 10! is een concept vanuit het Athletic Skills Model en ontwikkeld door de Athletic Skills Company. Het ASM is een Nederlands wetenschappelijk en praktisch onderbouwd talentontwikkelingsmodel, ontwikkeld door René Wormhoudt, conditietrainer van het Nederlands Elftal bij de KNVB, en Prof. dr. Geert Savelsbergh, Hoogleraar afdeling Bewegingswetenschappen op de VU Amsterdam en Lector talentontwikkeling op de Hogeschool van Amsterdam.

"De Schijf van Vijf en de Schijf van 10! bevatten ingrediënten die zorgen voor meer variatie in een gezond eetpatroon en een breed motorische ontwikkeling. Veelzijdige voeding en veelzijdig bewegen: een duurzame basis voor vitaliteit!"
Hans Gootjes

Voormalig directeur breedtesport NOC*NSF, Directeur Nederlandse Basketball Bond (NBB), Directeur Topsport KNSB en topsportmanager KNGU. Nu directeur CIOS Haarlem/Hoofddorp

Waarom een Schijf van 10!?

Veel grondvormen betrekken in je beweegrepertoire ging vroeger veelal vanzelf. Bijvoorbeeld tijdens het buitenspelen, de schoolgym, de muziekles, de dansles en andere creatieve vakken. De huidige generatie jeugd is echter minder fit en moeten we aanvullende beweegprogramma’s en adviezen aanbieden om de ‘vergeten beweeg-vaardigheden’ te compenseren. Daarnaast bewegen ook de volwassenen en ouderen van nu te weinig. Ons zitgedrag maakt overuren, en als we bewegen is het vaak eenzijdig. Het lijkt niet logisch om pas op late leeftijd te praten over beter leren bewegen of balans- en valtraining. Logischer is het om mensen gedurende hun hele leven te beïnvloeden met een doordacht divers beweegaanbod. De Schijf van 10! dient als keuzemenu om de trainer, coach, docent, therapeut, ouder, begeleider of voor jezelf, een structuur te bieden in de programmering van een veelzijdig beweegaanbod. 

Van visie naar software

Met de Schijf van 10! heeft het ASM het veelzijdig bewegen uitgewerkt van een visie naar een praktisch werkbare toepassing voor een groep of een individu en voor alle vormen van bewegen. In het bewegingsonderwijs, de revalidatie/gezondheidszorg, de topsport en breedtesport, de ongeorganiseerde sport, het bedrijfsleven en vitaliteitsprogramma’s. 

De wetenschappelijk en praktisch onderbouwde Schijf van 10! geeft inzicht in ons beweeggedrag en biedt een structuur voor het vormgeven van beweegprogramma’s. De Schijf van 10! is universeel toepasbaar voor alle vormen van bewegen en kan daarmee een gemeenschappelijke taal zijn voor samenwerking tussen alle beweegprofessionals.

De Schijf van 10! magneten

Maak de waarde van je beweegprogramma visueel. Met een verzameling van tien overzichtelijke magneten van de beweegvormen uit de Schijf van 10! laat je jouw leerlingen/sporters/patiënten in een oog opslag zien hoe jij het beweegprogramma vormgeeft en geef je hen de kennis en zichten mee om dit zelf te kunnen doen. 

Hoe werkt de Schijf van 10!?

Het ASM adviseert om via de Schijf van 10! aandacht te geven aan alle 10 beweegvaardigheden die voorkomen binnen sporten, spelvormen, activiteiten, beroepsprofielen of oefenvormen. Via de Schijf van 10! kan in veelzijdige beweegprogramma’s, zoals de gymles en vitaliteitsprogramma’s, structuur aangebracht worden in de planning. Wanneer er vanuit één sport of activiteit gedacht wordt kan een analyse op basis van de 10 beweegvormen plaatsvinden. Een aantal grondvormen komen voor in de betreffende sport en een aantal niet. De grondvormen die in de sport voorkomen worden vaak alleen eenzijdig ontwikkeld vanuit de betreffende sport. Grondvormen die er niet in voorkomen krijgen vaak geen aandacht. Hoe minder grondvormen aanwezig, hoe minder diversiteit, hoe eenzijdiger de beweging en hoe groter de kans op overbelasting en blessures.

Wist je dat?

Van veel topsporters is bekend dat zij meerdere sporten hebben gedaan en daarmee automatisch een groot deel van de schijf van 10 hebben doorlopen. Dit heeft bijgedragen aan een betere belastbaarheid, minder blessures met als gevolg meer beweeguren, een langer atletisch leven in de sport en het ontwikkelen van meer creatieve beweegoplossingen.

"Mooie oproep aan bonden, trainers en ouders om een brede motorische ontwikkeling te ondersteunen. Hulde! Wat mij betreft zou de vakleerkracht hier een belangrijke rol in kunnen vervullen door op school een krachtige omgeving te creëren, zodat alle kinderen voldoende brede motorische ervaringen op kunnen doen. Dit voorkomt kansongelijkheid en helpt ook de kwetsbare kinderen aan een sportieve plek in de samenleving! En laten we en passant ook de NNGB (Nederlandse Norm Gezond Bewegen) vervangen door een rijke bewegingsschijf van 10!"

Van theorie naar praktijk

De toepassing van de Schijf van 10! vraagt een gedegen onderbouwing. Hierbij is het van belang de juiste kennis te hebben om beweegprogramma’s en interventies goed te kunnen onderbouwen. Het ASM is in 2012 gepubliceerd in een Nederlandstalig boek en in 2018 als Engelstalig boek met uitbreiding. De grote belangstelling voor het ASM en de Schijf van 10! wordt momenteel beantwoord door het opleiden van sportkader en fysiotherapeuten in de ASM Academy, het ontwikkelen van innovatieve trainingsmaterialen zoals de ASM Adaptaball en ASM REV3RSE, het monitoren van beweegvaardigheid onder jeugd middels de MQ Scan en het ontwerpen van beweegvoorzieningen voor gemeenten, scholen, sportaccommodaties en gezondheidscentra vanuit de concepten Skills Garden en PLAYCE.


NIEUWSBRIEF

Gratis elke maand het laatste nieuws, actuele ontwikkelingen, interessante artikelen en opvallende berichten rondom het Athletic Skills Model op een rij in je mailbox.